مصاحبه با یکی از کارآفرینان اجتماعی پرتو: تنگلدان و اشتغال‌زایی خانگی

مهدی پولکی تبار متولد ۱۳۵۰در تهران است و فارغ التحصیل مهندسی کامپیوتر گرایش نرم‌افزار از دانشگاه صنعتی اصفهان می‌باشد. وی تجربه طولانی در زمینه توزیع و فروش دارد و به مدت ۱۱ سال در بخش توزیع و فروش گروه تولیدی مهرام کار کرده است. وی پس از گذراندن دوره‌های مختلف کارآفرینی، به عنوان کارآفرین اجتماعی شروع به کار کرده و نخستین پروژه کارآفرینی اجتماعی خود را با نام شرکت "هفت خوشه پروین ایده" در سال ۱۳۸۸ به ثبت رسانده است. پولکی تبار در چندین دوره مدرسه پرتو نیز شرکت کرده است.
این پروژه با هدف "کارآفرینی خانگی"، کمک به باروری اندیشه‌های جوانان ایران، تشویق خلاقیت و تقویت کیفیت تولید پایه گذاری شده است. مأموریت در آن، طراحی و تولید محصولات خلاقانه‌ای است که باعث زیباسازی فضاهای درون و برون خانه‌ها می‌شوند.
شرکت هفت خوشه پروین ایده هم اکنون ۲۰ خانوار را از طریق تولید محصولات خلاق تحت پوشش قرار داده؛ بیشتر خانواده‌ها و افراد تحت پوشش این پروژه مهاجرینی هستند که از شهرهای کوچک و روستاها به تهران مهاجرت کرده و جویای کارند. شرکت هفت خوشه ابتدا آموزش های لازم را برای سرهم سازی گلدان‌ها و تنگ‌ها فراهم کرده و سپس مواد لازم را در اختیار آنها قرار می‌دهد تا خودشان تولید را در خانه انجام دهند. برخی از محصولات شرکت مانند تنگلدان تا به امروز مورد استقبال زیادی قرار گرفته است و فروش قابل توجهی داشته‌است، به طوری که برای بعضی از افراد شاغل شرکت، درآمدهای قابل توجهی ایجاد شده است.

به دلیل تجربه موفق آقای پولکی تباردر زمینه کارآفرینی اجتماعی، مدرسه پرتو مصاحبه‌ای با وی داشته ‌است که مشروحش را در زیر می‌خوانیم.

پرتو: چه طور شد که به فکر فعالیت در حوزه کارآفرینی اجتماعی افتادید و چه انگیزه‌ای برای شروع پروژه هفت خوشه پروین ایده داشتید؟
م.پ: تشویق نوآوری و تولید محصولات خلاقانه همیشه برای من مهم و جذاب بوده است؛ و نیز همیشه مد نظر داشتم که ارائه یک محصول یگانه و تک، یکی از عوامل مهم در موفقیت اقتصادی در ایران است. به علاوه، می‌دانستم که اگر از اعضای نخستین و پایه‌گذار یک صنف ویا صنعت در ایران باشم، چشم‌انداز اقتصادی خوبی خواهم داشت. در این پروژه، هردوی این عوامل تاثیر گذار بوده است.

پرتو: پس می‌توان گفت که انگیزه تجاری و اقتصادی شما نقش پررنگی برای شروع این پروژه داشته است؟
م.پ: بله، انگیزه اقتصادی نقش مهمی در شروع کار من داشت. هم چنین، من همیشه علاقه‌مند به کارآفرینی بوده‌ام و اینکه از خود ردپایی به جای بگذارم برایم اهمیت بسزایی داشته است. کارآفرینان بزرگ ایران مثل برادران خسروشاهی همیشه الگوی من بوده‌اند.
با این حال، این پروژه برای زنان سرپرست خانوار در آمدزا می باشد.

پرتو: کمی راجع به پروژه و تولیدات هفت خوشه پروین ایده به ما توضیح دهید؛ اینکه شرکت چگونه اداره می‌شود وتولیدتان از لحاظ فنی چگونه است؟
م.پ: ما دو نفر هستیم که شرکت را پایه گذاری کرده و اداره می‌کنیم. من به دلیل سابقه شغلیم در زمینه فروش، بازاریابی و توزیع مهارت دارم و طراحی محصولات نیز بیشتر به عهده من است. مهارت همکارم بیشتر در زمینه فنی کار است. ما در واقع بدنه شرکت هستیم و بقیه کارکنان را بیشتر زنان سرپرست خانوار تشکیل می‌دهند که سرهم‌سازی و بسته‌بندی و تکمیل محصولات را به عهده دارند.
مثلا در تولید تنگلدان که محبوب‌ترین محصول ماست، ما برای تولید تنگ پلاستیکی این محصول، از یک کارگاه صنعتی دیگر کمک می‌گیریم و آنها بخش تزریق آن را انجام می‌دهند. سپس کارکنانمان، سرهم‌سازی و چسباندن دو قطعه پلاستیکی این محصول را انجام می‌دهند. آنها برای این کار در کارگاه ما آموزش می‌بینند و سپس در خانه این کار را انجام می‌دهند.

پرتو: کارکنان شما چه کسانی هستند و شما آنها را چگونه پیدا کرده‌اید؟
م.پ:کارکنان ما ساکنان روستاهای اطراف کارگاه هستند. کارگاه ما در جنوبی‌ترین بخش استان تهران و واقع در پشت فرودگاه امام خمینی است. دلیل انتخاب این محل برای کارگاه، نزدیکی به بازار هدف بوده‌ است. مشتریان اصلی تنگلدان که شرکت‌های وارد کننده ماهی‌های تزئینی و آکواریمی هستند در نزدیکی فرودگاه امام خمینی واقع‌اند و به این دلیل من، این مکان را برای کارگاه انتخاب کردم. ما ابتدا تعدادی از ساکنان روستاهای اطراف کارگاه را به همکاری گرفتیم و همکاران بعدی ما آشنایان و کسانی بودند که کارکنان قبلی معرفیشان کرده‌ بودند. تمامی آنها از افراد بسیار کم بضاعت هستند. علت دیگر انتخاب محل، هدف پروژه بود که می‌خواستیم، فعالیت هایمان را در قالب کارآفرینی "اجتماعی" انجام دهیم.

پرتو: پرداخت‌هایتان چگونه است؟
م.پ: ما اصولا پرداخت‌ها را ساعتی محاسبه می‌کنیم و معیار سنجش ما نفر-ساعت است. برای ما کیفیت تحویل کار بسیار مهم است. کسانی بوده‌اند که با مبلغ کمتری در ساعت همکاری داشتند و الآن مقدار بیشتری درساعت دستمزد دریافت می‌کنند چرا که کیفیت کارشان خوب است و نیز در کار پیشرفت داشته‌اند. بعضی از این افراد در روزهای پایان سال توانسته اند درآمدزایی بسیار خوبی برای خانواده شان ایجاد کنند.

پرتو: جدی‌ترین چالشی که با آن برخورد داشته‌اید چه بوده‌است؟ و آیا توانسته‌اید راه حلی برای آن پیدا کنید؟
م.پ: یکی از مهم‌ترین چالش‌های کارآفرینی در ایران به طور کلی مسئله بیمه و تأمین اجتماعی است. این یکی از مشکلات عمده برای بسیاری از کارفرمایان ایرانی است. اصولاً ۳۰% از حقوق کارگر باید به تأمین اجتماعی پرداخت میشود. ۷% از این مبلغ را خود کارگر می‌پردازد یعنی به عبارتی از حقوق وی کسر می‌شود و ۲۳% باقی‌مانده را شرکت پرداخت می‎کند. عدم آگاهی کارکنان از این ۲۳% پرداخت شده توسط کارفرما اصولا منجر به ناسازگاری انتظارات می‌شود به نحوی که کارفرما به ازای حق بیمه پرداختی انتظار کار دارد و کارگران چون آن را به طور ملموس حس نکرده‌اند تمایل به انجام کار اضافه ندارند. برای حل این موضوع ما به صورت قراردادی با بیشتر کارگران کار می‌کنیم. البته کار به صورت قراردادی هم مشمول بیمه می شود.

پرتو: آیا فکر می‌کنید این پروژه متداوم و پایدار خواهد بود؟
م.پ: بله، من بسیار خوش‌بین هستم چرا که ما دو سال است که این کار را شروع کرده‌ایم و تا به حال پیشرفت نیز داشته‌ایم. برای دوام در بازار ایران مهم‌ترین مسئله این است که بازار شما را بشناسد و به شما اعتماد کند. من به دلیل پیش‌زمینه و سابقه کاری که در زمینه فروش و پخش داشتم از این‌گونه چالش‌ها آگاهی داشتم. ما با برنامه‌ریزی درازمدت و برداشتن گام‌های کوچک شروع کردیم. برای مثال، می توانستیم کار روی پروژها و ایده‌های جدید را شروع کنیم ولی ترجیح دادیم روی محصول تنگلدان تمرکز کنیم تا این محصول را به حدی برسانیم که خود پایداری و دوام خود را تضمین کند. به نظر من، برداشتن گام‌های کوچک کلید تداوم است. این‌گونه، کلیه ذینفعان شما از کارکنان گرفته تا خریدار هم پس از مدتی به شما اعتماد بیشتری خواهند کرد چرا که می‌بینند فعالیت شما یک مسئله یک یا دو روزه نیست و تداوم دارد.

پرتو: شما در تارنمای خود از کمک به ایده‌های نو و خلاقیت سخن گفته‌اید و همین طور اظهار آمادگی برای کمک به کارآفرینان اجتماعی کرده‌اید. آیا می‌توانید برای ما مثالی از این‌گونه کمک‌های خود بزنید؟
م.پ: حتما. برای مثال همین چند وقت پیش خانمی که توانسته‌ بود بدون شکر و روغن شیرینی‌های بسیار خوشمزه‌ای درست کند از ما کمک خواست. وی می‌گفت کسی که به او قول داده است برای ثبت اختراعش کمک کند از او تقاضای حدودا دو میلیون تومان پول کرده است در صورتی که من می‌دانستم که این هزینه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان است و نه بیشتر. در نتیجه من به وی کمک کردم که کارش را ثبت کند چرا که ثبت محصول، نخستین قدم به سوی تولید است. در ضمن، او و کارش را به شبکه آشنایان خود در شهرداری معرفی کردم.

پرتو: با تشکر از شما برای به اشتراک گذاشتن تجربه‌هایتان با ما، برایتان آرزوی موفقیت‌های بیشتر داریم.
م.پ: متشکرم

اشتغال و کارآفرینی