بازگشایی مرکز بازپروری معتادان در کابل؛ شجاعت کم‌نظیر زن افغان

دهه‌های پی در پی جنگ و نا به سامانی در افغانستان و دسترسی آسان به مواد مخدر در کشوری که تولید کننده ۹۰ درصد تریاک جهان است، اعتیاد را به یکی مشکلات عمده ولی پنهان جامعه افغانستان تبدیل کرده است. در شرایطی که بیگانگان هنوز در کشور حضور ملموس دارند و دولت نوپای آن همه روزه با چالش‌های امنیتی گسترده‌ای دست و پنجه نرم می‌کند، شاید کمتر کسی به فکر انجام فعالیت‌های اجتماعی برای بهبود وضع معتادین افغان که تعدادشان به یک و نیم میلیون نفر می‌رسد، ‌باشد؛ اما با وجود این موج‌های آشوب و ناامیدی، لیلا حیدری- کارآفرین اجتماعی افغان- ساکت ننشسته و به آن دسته از هموطنانش که قصد دارند برای همیشه این بلای خانمان‌سوز را ترک کنند، دست یاری دراز می‌کند.
لیلا که متولد و بزرگ شده ایران است، زمانی که برای نخستین بار و با هدف شرکت در یک فستیوال فیلم به سرزمین مادریش، افغانستان، سفر می‌کند با دیدن وضعیت معتادان بسیار متاثر می‌شود. او که سال‌های بسیاری را صرف مراقبت از برادر معتادش کرده است، بعد از مشاهده شرایط معتادان کابل تصمیم می‌گیرد راهی برای کمک به آنها پیدا کند. تصمیمی که تا کنون بهای سنگینی بابتش پرداخته اما هنوز همچون کوهی استوار پشت آن ایستاده است.
او تصمیم می‌گیرد با برپایی اردوگاهی برای معتادان،از آنهایی که می‌خواهند اعتیاد خود را ترک کنند حمایت کند. برای تاسیس این مرکز ۲۶ هزار دلار از دوستانش وام می‌گیرد و سرانجام در پاییز سال ۹۱ اردوگاه بازپروری "مادر" را در یکی از مناطق غربی کابل باز می‌کند. سپس دست به ابتکاری جالب زده و در کنار این مرکز بازپروری، رستورانی باز می‌کند و با کمک تعدادی از معتادان سابق این مرکز، رستوران را که "تاج بگم" نام نهاده، اداره می‌نماید. تاج بگم انواع غذاهای افغان، ایرانی و ترکی ارائه می‌دهد . به تدریج با کمک درآمد حاصل از رستوران، مرکز بازپروری مادر از لحاظ مالی به خود اکتفایی می‌رسد. این مرکز با استفاده از گروه درمانی و بدون کمک گرفتن از داروهای ترک اعتیاد، معتادان را ترک می‌دهد. تا به امروز، به گفته لیلا حدود ۴۰۰ معتاد در این مرکز درمان شده‌اند و جالب این که ۱۷ تن از این افراد در تاج بگم مشغول به کار هستند.
بازگشایی مرکز بازپروری برای معتادین –از جمله معتادین زن که طبق آمار تعدادشان به ۶۰ هزار نفر می‌رسد - آن هم توسط یک زن افغان به طرز شگفت‌آوری جسورانه است، چرا که جامعه سنتی افغان اصولا اعتیاد را انکار می‌کند و تا به حال نتوانسته است وجود زنان معتاد را قبول کند. ارتباط با معتادین، به ویژه معتادین زن که مطرودین جامعه محسوب می‌شوند مشکلات فراوانی را برای افراد به دنبال خواهد داشت و با وجود تمامی این مشکلات، لیلا طرحی را که در ذهن داشت با شهامتی مثال زدنی پیاده‌سازی نموده و موفق شد صدها نفر را از این درد بی‌امان نجات دهد و به آنها زندگی دوباره بخشاید.
عبدالعلی که اکنون در تاج بگم تنبور می‌نوازد قبلا به مدت ۱۰ سال به مواد مخدر معتاد بوده است. او می‌گوید که با نواختتن تنبور تلاش می‌کند دوستانش را شاد نگهدارد تا از زندگی لذت برده و به دنبال مواد مخدر نروند. معصومه، یکی دیگر از کارکنان تاج بگم نیز می‌گوید: "از استفاده مواد مخدر به ستوه آمده‌ام، چراکه دیگر تحمل آزار و اذیت از جانب دیگران را ندارم. امیدوارم که بتوانم بدون مواد مخدر زندگی کنم. به پسرانم فکر می‌کنم، آنها چه گناهی دارند؛ نمی‌خواهم گذشته‌ام زندگی آنها را خراب کند."
راه‌اندازی این پروژه‌ البته برای لیلا ارزان تمام نشد. شوهرش به دلیل کمک وی به معتادان برای شروع زندگی دوباره، او را ترک کرده است، چرا که حتی پذیرش انجام ساده‌ترین کارها توسط زنان در جامعه افغانستان به سختی تحمل می‌شود چه برسد به گشایش مرکز بازپروری معتادین توسط یک زن . او که در ۱۲ سالگی ازدواج کرده و در ۱۳ سالگی مادر شده است، امروز از دیدار سه فرزندش نیز محروم است. اما حتی ترک شوهرش و دوری از فرزندان نتوانسته است لیلا را از ادامه راهش منصرف سازد.
دستاوردهای لیلا در حال حاضر توسط چندین سازمان بین المللی و رسانه خبری معتبر به عنوان یک تجربه کارآفرینی اجتماعی موفق مورد بررسی قرار گرفته است؛ با این وجود لیلا تا به امروز کمک نقدی از هیچ سازمانی دریافت نکرده است.

*منبع عکس: خبرگزاری روئیترز

منابع:
http://english.alarabiya.net/articles/2012/10/05/241944.html
http://www.thefix.com/content/former-film-maker-helps-afghan-addicts90734
http://www.mindfood.com/at-afghan-addicts-help-run-risky-new-restaurant....
http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/10/09/12/afghan-addicts-help-run-da...

سلامت و بهداشت