روز جهانی منع خشونت علیه زنان

۲۵ نوامبر برابر با پنجم آذر، "روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان" در تقویم سازمان ملل متحد است. هرگونه عملی که منجر به آسیب فیزیکی، جنسی و یا روانی در زنان گردد خشونت تلقی می‌شود. خشونت علیه زنان یک آسیب اجتماعی است و علاوه بر تاثیر آن بر زن، سلامت خانواده و جامعه را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد، اما متاسفانه در تمامی کشورهای جهان -چه توسعه یافته و چه در حال توسعه- وجود دارد.
بیشتر اوقات این خشونت به صورت یک چرخه باطل ادامه می‌یابد و باز تولید می‌شود و زنانِ مورد خشونت تا پایان عمر با آن درگیرند؛ بسیاری از آنان خشونت اعمال شده را پنهان می‌کنند. خشونت علیه زنان منجر به تلخ‌ترین وقایع مثل خودسوزی شده است. آن دسته‌ای هم که از خشونت می‌گریزند تا پایان عمر از زخم‌های جسمی و یا روحی برجا مانده از آن رنج می‌برند. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، بیش از هفتاد درصد زنان تجربه برخورد خشونت آمیز به صورت فیزیکی و یا جنسی را داشته‌اند.
خشونت علیه زنان هموراه یکی از انگیزه‌های فعالیت‌های بسیاری از کارآفرینان اجتماعی نیز بوده است؛ پروژه‌های زیادی در سراسر دنیا در راستای توانمندسازی زنانی که بیشتر از سایرین در معرض خشونت قرار می گیرند-مثل زنان معتاد، بیمار و یا ناتوان- اجرا شده است. با این حال آمار نشان می‌دهد که حتی زنان توانمند جامعه نیز در معرض خشونت قرار داشته و دارند.
برخی مانند محمد یونس راه پایان نابرابری زنان را آموزش و توانمندسازی آنان می‌بینند. دکتر یونس در کتاب جهانی بدون فقر توضیح می‌دهد که چگونه ارائه وام‌های خرد، زنان بنگلادش را توانمند ساخته است. در زیر به اختصار، نگاهی می‌اندازیم به سه پروژه در سه کشور هند، ارمنستان و ایران که بر توانمندسازی زنان آسیب دیده تمرکز دارند.

مرکز خیاطی برای زنان آسیب دیده- هند
موسسه بخشش جهانی یکی از سازمان‌های فعال در زمینه زنان آسیب دیده در ایالت بیهار هند است. این موسسه در ایالت بیهار که یکی از فقیرترین ایالت‌های هند است، سه مرکز خیاطی ایجاد کرده و به زنان مهارت‌های خیاطی می‌آموزد. هدف اصلی این پروژه گردهم آوردن زنان با دردهای مشترک، در کنار هم و کمک به آنهاست. (۱)
این مراکز خیاطی در نقاطی برپا شده است که مردم امید زیادی به آینده و زندگی خود ندارند و زنان فریادرسی برای رهایی از وضع موجود نمی‌یابند. هنگامی که زنان این دوره آموزشی را می‌گذارنند، می‌توانند برای دریافت وام اقدام کرده و کار خود را به صورت مستقل شروع نمایند. این مراکز به زنان این امکان را می‌دهد تا در محیطی امن‌تر از خانه خود، دور هم جمع شوند، مهارت خیاطی را بیاموزند و بتوانند از نظر مالی به روی پای خود بایستند . این روند زنان را در برابر خشونت خانگی توانمند می‌سازد و اعتماد به نفس آنها را به ایشان باز می‌گرداند.
یکی از زنان خیاط می‌گوید:" استقلال مالی و فشاری که همه ما به عنوان یک انجمن بر روی مردان وارد می‌کنیم باعث شده تا مردان مانعی برای کار کردن همسرانشان در این مراکز نباشند. اینجا در کنار یاد گرفتن مهارت‌های خیاطی، تنها جایی است که ما با بقیه زنانی که وضعی مشابه ما دارند آشنا می‌شویم و پشتیبان هم هستیم. ما نه تنها توانسته‌ایم که مانع رفتارهای پرخاشگرانه مردهایمان شویم، بلکه موفق شده‌ایم جامعه را با خود همراه کنیم. حالا مدت‌هاست که رفتارهای خشونت آمیز مردان علیه ما کمرنگ شده و ما در محیطی آرام تر و امن‌تر زندگی می‌کنیم."

خانه امن برای زنان آسیب دیده - ارمنستان
سازمان خیریه فانوس دریایی در یکی از روستاهای ارمنستان خانه امنی برای زنان در معرض یا آسیب دیده از خشونت ایجاد کرده است. مشخصه این خانه که بسیاری از زنان ساکن آن توانسته اند از آن طریق نجات یابند وجود شماره تلفن اضطراری است. این شماره تلفن از طریق رسانه‌های گروهی در ارمنستان اطلاع رسانی می‌شود و امکان دسترسی و انتقال فوری فرد آسیب دیده را به این مرکز فراهم می‌سازد. این خانه علاوه بر تامین امنیت ساکنینش، برای حفظ سلامتی جسمی و روحی و توانمندسازی آنان نیز خدمات پزشکی و بهداشتی، مددکاری و مشاوره و برنامه های آموزشی ارائه می‌دهد و به این ترتیب مانع تکرار و رشد چرخه باطل خشونت می‌شود. (۲)

خانه خورشید (خانه امن برای زنان آسیب دیده) - ایران
خانه خورشید فعالیت خود را از بهمن ماه ۱۳۸۵در محله دروازه غار تهران به عنوان اولین مرکز خدمات‌رسانی به زنان نیازمند حمایت اجتماعی آغاز کرد. جامعه هدف این سازمان، زنان قربانی خشونت، زنان آسیب دیده از مصرف مواد مخدر و زنان مبتلا به بیماری‌های ایدز و هپاتیت می‌باشد. این مرکز، خدمات مختلفی مانند مددکاری و مشاوره، برگزاری دوره‌های آموزشی برای توانمندسازی زنان، خدمات اجتماعی و خدمات پزشکی و بهداشتی را به جامعه هدف خود ارائه می‌دهد. مشخصه خانه خورشید، قضاوت نکردن زنان آسیب دهنده، امن بودن و ارائه خدمات درمانی مورد نیاز زنان است. افرادی که به این خانه مراجعه می‌کنند، دشواری‌های فراوان و تجربیات تلخی را متحمل شده‌اند و به تنهایی قادر به تغییر و خروج از این شرایط نیستند؛ خانه خورشید با خدمات خود به توانمندسازی و تغییر زندگی این افراد آسیب دیده می‌پردازد. تاکنون بیش از ۹۰۰ زن را تحت پوشش این خانه قرار گرفته‌ و از خدمات آن بهرمند شده‌اند.

منابع
http://www.globalgiving.org/projects/the-women-of-bihar-need-your-help/#...
http://www.globalgiving.org/projects/the-women-of-bihar-need-your-help/u...
http://www.asafeworldforwomen.org/global-news/europe/armenia/3513-failed...
http://www.reporter.am/go/article/2011-11-11-paros-lighthouse-establishe...
http://www.khanehkhorshid.ir/

آموزش و توانمندسازی
۱) Global Giving ۲)Lighthouse