نمونه عملی: جنگلهای روسیه و منابع جمعی

تابستان گذشته، در پی چند هفته گرمای غیر عادی، جنگلهای روسیه به یکباره در چند نقطه مختلف شروع به سوختن کردند. در عرض چند روز، دهها نفر در پی این آتش سوزی ها جان خود را از دست دادند و هزاران نفر دیگر بی خانه شدند. در اول، بلاگ نویسان روسیه به پست کردن عکسهایی از آتش سوزی ها پرداختند ولی به زودی مشخص شد که آتش جنگلهای روسیه بحرانی ملی است و هماهنگی ها شروع شد.

اولین سایتهای اینترنتی طراحی شده برای مواجهه با آتش سوزی ها نهم تیرماه شروع به کار کردند و بسرعت گزارشهایی از محل آتش سوزی ها بدست داوطلبان و افراد شاهد بر روی سایت قرار گرفت. دو روز بعد، پیشنهاد استفاده از نرف افزار "یو-شهیدی" توسط کمک سردبیر سایت روسی "رو-نت" در بلاگ شخصی اش مطرح شد. یو-شهیدی نرم افزاری است که می توان بطور رایگان روی هر وب سایتی نصب کرد. سپس افرادی که "شاهد" نزدیک وقایع هستند می توانند بوسیله تلفن همراه و پیامک، واقعه ای را گزارش دهند و برنامه یو شهیدی، روی نقشه جغرافیایی ساعت و محل رویدادی را که شخص توسط پیامک مخابره کرده، مشخص می کند.

سردبیر سایت می گوید "اولین عکس العمل من این بود که نه؛ حداقل یکماه طول می کشد تا راهش بیندازیم. اما (بررسی کردم) دیدم می توان یو-شهیدی را به راحتی نصب و راه اندازی کرد. روز بعد روی یک وبسایت روسی در خصوص فناوری اطلاعات از کارفرمایان، طراحان، ویراستاران و هر کس که می توانست کمک کند درخواست کمک کردم. بلافاصله دهها جواب گرفتم و خود مطلب، ۸۵ نظر گرفت. بلاگر ها با دوستانشان به اشتراک می گذاشتند و از دوستانشان هم می خواستند همین کار را بکنند.

یکی از کاربران بنام چای دونفره نوشت:

Проснитесь! Людям нужна помощь. Россия горит и только всем миром можно потушить пожар. Не спите! Кому-то именно в эту секунду нужна Ваша помошь!

"بیدار شوید! مردم به کمک احتیاج دارند. روسیه می سوزد و فقط با کمک هم می توانیم این آتش را خاموش کنیم. در همین لحظه، کسی هست که به کمک شما احتیاج دارد!"

از کاربران درخواست شد که گزارشهای خود را بنویسند و محل آتش ها، دود، درخواستهای کمک و مراکز کمک رسانی را روی نقشه مشخص کنند. این گزارشها از انواع مختلف بودند، برای مثال:

Я сам москвич, но давно не живу в России - есть желание помочь соотечественникам деньгами - ибо прочие способы недоступны.
Предоставьте, пожалуйста, валютные реквизиты для перечислений.

"من از مسکو هستم، اما مدتهاست در روسیه زندگی نمی کنم. حاضرم به هموطنانمم کمک مالی بکنم، لطفاً مشخصات یک حساب بانکی برایم بفرستید تا حواله بفرستم"

و این هم گزارشی از دهکده "برکووکا"، که در آتش سوخت:

Люди спасались бегством налегке, взяв с собой только документы. Не было не одного автобуса, кому посчастливилось впрыгивали в автомобили, кому нет, бежали пешком. Положение сейчас самое тяжелое у бабушек и малограмотных людей, они в основном приютились у несгоревших соседей. Регистрация на помощь организована в Лазурном, до которого надо добраться. Люди не понимают, что им надо ехать и где-то регистрироваться на помощь. Молодежи легче, они понимают, как действовать, а бабушки просто беспомощны. Есть категории людей, которые нуждаются в поддержке, есть семьи с маленькими грудничками, которым помощь в 10 тыс руб от государства сейчас мало поможет. В общем у людей не осталось ничего , кроме паспорта

"افراد با وسایل کم فرار می کردند، فقط با مدارک. هیچ اتوبوسی نبود، خوش شانس تر ها سوار اتومبیل می شدند، دیگران با پای پیاده. هم اکنون بدترین شرایط برای زنان پیر و افراد بی سواد است، بیشتر آنها مهمان همسایگانی هستند که خانه هایشان نسوخت. ثبت نام برای دریافت کمک در "لازورنی"، دهکده ای دیگر انجام می گیرد که اولاً راهی باید باشد تا برسند به آنجا. افراد متوجه نیستند که برای کمک باید به جایی بروند. جوانترها می فهمند چه باید بکنند، اما پیرزنها چاره ای ندارند. افراد نیازمند کمک از انواع مختلف هستند، خانواده هایی هستند که نوزاد دارند، و کمک ده هزار روبلی دولت (معادل سیصد هزار تومان) کمک چندانی نیست. برای افراد چیزی نمانده جز شناسنامه".

تا آخر روز اول، تیم "نقشه کمک" (نامی که به پیشنهاد یکی از کاربران انتخاب شد) از بیست نفر گذشت و تعداد زیادی روزنامه نگار، طراح وب، و ویراستار از نقاط مختلف روسیه در روزهای بعد به جریان پیوستند. سردبیر سایت می گوید "من برای بررسی پیشینه و سوابق وقت نداشتم، و به همه اجازه ورود به محیط admin و FTP دادم. و موفق شدیم؛ هیچ یک از افراد داوطلب کار مخربی بر روی سایت یا توسط آن انجام ندادند، و یاد گرفتیم که برای شروع پروژه "منابع گروهی" مانندی یو-شهیدی از صفر، " اعتماد" لازم است".

معروفیت سایت نیز به همراه حمایتها افزایش یافت. در عرض یک هفته، سایت ۱۰۱ هزار بیننده پیدا کرد و ۶۱۴ گزارش ثبت شد. بخاطر افزایش ترافیک سایت، گردانندگان مجبور شدند سایت را به یک میزبان بهتر انتقال دهند. سردبیر سایت می گوید "این یک درس ما بود: سایتی که از یو-شهیدی استفاده می کنند باید میزبان قوی داشته باشند". در مواقع بحران، که اطلاعات بطور ناگهان زیاد می شوند و اطلاعات بی فایده با اطلاعاتی که به راستی مفید هستند مخلوط می گردند، تقاضا برای استفاده از سیستم هایی مثل یو-شهیدی بالاست".

گرگوری آسمولوو، یکی از گردانندگان اصلی سایت، در وبلاگ شخصی اش در خصوص تجربه سایت "نقشه کمک" می نویسد: "آتشهای جنگلی روسیه نشان دادند که در جامعه روسیه، ظرفیت برای کمک متقابل بالاست. بنظر من این ظرفیت حتی در زمینه هایی بالاتر است که مردم متوجه می شوند از دولت کاری ساخته نیست، و باید مستقل عمل کنند".

محیط زیست

نظرات

afshin's picture

afshin

03.03.11

این خیلی جالبه . من فکر می کنم با توجه به آتش سوزی های گسترده ای که در شمال کشور و همچنین در جنگلهای زاگرسی در غرب کشود در سال جاری داشته ایم. شاید یکی از کارهایی که تشکل ها به عنوان دیده بان های منابع طبیعی می تونن انجام بدن راه اندازی چنین سایت هایی است. خیلی عملی و قابل انجام به نظر می رسد.

naser1364's picture

naser1364

03.06.11

موافقم اما باید زیر ساخت ها نیز فراهم باشد یعنی حداقل نقشه هایی دقیق از جنگل ها و مناطق حفاظت شده باشد. از طرفی مدیریت بحران در کشور ما ضعیف بوده و باید روی آن کار کرد.آنقدر ضعیف که وقتی بحرانی اینگونه پیش آید علارغم بسیج مردمی و اطلاع رسانی امکان مقابله با آن فراهم نیست! بهتر است در زمینه پیشگیری و به اصطلاح فرهنگسازی نیز کار شود

profesor's picture

profesor

11.08.11

به نظر من حداقل امکانات سایت می تونه مشابه WikiMapia یا اینجور ویکی های باشه که همگیشون تو یه چیز مشترکند و اون هم اینه :
استفاده از GoogleMap برای اطلاع رسانیه که توی هر جا پیدا میشه!

saideh's picture

saideh

11.10.11

من با نظر افشین موافقم هر چند نمیشه درستی نظرات آقای نوربخش رو هم انکار کرد.

farhad161's picture

farhad161

11.22.11

خوب منم ديگه با نظر محمد علي موافق مي شم