رقابت در دنیای خیریه

رقابت در دنیای سازمان های خیریه یک شمشیر دو سر است.

آیا سازمان های خیریه باید با هم رقابت کنند؟  آیا رقیب سازمان های خیریه سایر سازمان های خیریه هستند یا اینکه باید رقیب را در جای دیگری دید.اصلا رقابت به چه معناست؟ آیا رقابت پسندیده است؟

اینها سوالاتی است که در دنیای سازمان های خیریه و مردم نهاد مورد توجه فعالان است. به نظر می رسد که پاسخ دقیقی به این سوالات وجود ندارد. بیایید موضوع را ساده کنیم.

سیگار را نظر بگیرید. سیگار و سایر دخانیات بازار بزرگی است. در کشور ما سالانه بیش از ۶۰ میلیارد نخ سیگار مصرف می شود که این میزان رقمی بیش از ۱۷۰۰ میلیارد تومان را در بر می گیرد. یعنی حدود ۱۰ میلیون ایرانی در حال دود کردن سیگار هستند.

حالا تصور کنید که یک سازمان ( یا چند سازمان ) مردم نهاد در نظر دارند که به جنگ مصرف سیگار بروند. در این حالت قرار است بین سازمان های مردم نهاد و صنعت سیگار روی جذب مخاطب ( سیگاری ها ویا غیر سیگاری هایی که در آینده سیگاری خواهند شد) رقابت شود. یعنی رقابت در این معنا برای این است که هر کدام سهمی از بازار را به دست بگیرند. سازمان ها می خواهند پول و انرژی مردم به جای مصرف سیگار به سمت رفتارهای سلامت گونه پیش برود و صنعت سیگار هم می خواهدسیگار بفروشد.

ممکن است سازمان های مردم نهاد با پیشنهاد افزایش مالیات بر سیگار و فراورده های دخانی این مواد را گران تر کنند تا مشتریان تمایل کمتری به خرید داشته باشند. صنعت سیگارهم می خواهد مالیات زیاد نشود تا بتواند بفروشد. اینجا رقابت است. نکته این است که سازمان های مردم نهاد در این رقابت با فهم اینکه توان این سازمان ها در مقابل صنعت سیگار آنقدر زیاد نیست که در بین خودشان هم دعوا کنند و رقابت کنند بلکه رقیب اصلیشان صنعت سیگار است . در بین خودشان می توانند همکاری کنند تابه یک هدف مشترک برسند.

جان کلام اینکه فهم رقیب می تواند به چگونه رقابت کردن کمک کند.

مثال دیگر:

صنعت توزیع مواد مخدر خیلی موفق و فعال است. این صنعت باعث شده تا ایران بالاترین میزان مصرف سرانه مواد افیونی را در دنیا داشته باشد. به عبارت دیگر از هر ۱۷ نفر ایرانی یک نفر درگیر مواد است. خوب در مقابل یک چنین صنعت موفقی که ۲۴ ساعته تلاش می کند تا مشتریان را جذب کند و بازار را گسترش دهد یک بخش دولتی داریم که در ساعات اداری کار می کند  و در بوروکراسی اداری غوطه ور است. این بخش خیلی موفق نیست چون اگر بود تا الان باید آمار مصرف مواد کم میشد ولی نه تنها کم نشده که بیشتر هم شده . سیستم توزیع مواد مخدر با تغییر فرآورده ها و کار روی گروههای هدف و دریک مکانیسم سازمان یافته با پیدا کردن مشتریان در گروههای سنی مختلف کار می کند . این بخش با کسی تعارف ندارد. پول زیادی دارد. قدر ت دارد و شبکه ی کاری دارد.

حالا در نظر بگیرید که چند سازمان مردم نهاد می خواهند روی کاهش مصرف مواد کار کنند. این ها همه اشان روی هم به اندازه امکاناتی که سیستم توزیع مواد فقط در یک شهر دارد امکانات ندارند. حالا تصور کنید که این سازمان ها شروع کنند برای کار خوبی که می خواهند انجام دهند با هم رقابت کنند. این اشتباه محاسباتی است اگر چنین شود.

رقیب اصلی سازمان های مردم نهاد پیشگیری از اعتیاد سایر سازمان های مردم نهاد پیشگیری از اعتیاد نیست. رقیب این ها شبکه گسترده و به قولی مافیای مواد مخدر است.

پس چه باید کرد . باید همکاری کرد تا در مقابل رقیب اصلی ( سیستم توزیع مواد مخدر) مبارزه کرد. رقیب سازمان های مردم نهاد بخش پیشگیری از اعتیاد سایر سازمان های مردم نهاد این بخش نیستند. رقیب این ها سیستم توزیع مواد مخدر است.

به بیان دیگر

سازمان های مردم نهاد باید برای اهدافشان رقابت کنند. ولی در بیشتر مواقع رقبایشان سایر سازمان های مردم نهاد نیستند. رقبا بخش هایی هستند که مشکلات را ایجاد می کنند . توزیع کننده سیگار، توزیع کنند ه مواد مخدر، مخربان محیط زیست، صنایع خورو سازی ( در موضوع ایمنی خودروها ) ، و .... هستند. اگر قرار است رقابتی انجام بگیرد باید در مقابل این بخش ها باشد . سازمان های مردم نهاد به انداز ه ی کافی کم بنیه و کم امکانات هستند  که وقت خودشان و امکانات مردم را با رقابت بی مورد با دیگر سازمان های خیریه به هدر ندهند.

شما چه فکر می کنید ؟

اشتغال و کارآفرینی