خیریه؛ کارآفرینی اجتماعی یا فعالیت اجتماعی؟

همه ما با مفاهیم کارآفرینی اجتماعی کما بیش آشنایی داریم و شاید نمونه های زیادی از بنگاه های خیریه را هم بشناسیم. برخی از این بنگاه ها کسب درآمد می کنند و درآمد مجموعه را صرف کار خیر می کنند برخی از این بنگاه ها با کمک جامعه هدف، تولیداتی دارند که با فروش آنها به قشر آسیب دیده (کارکنانشان) کمک می کنند تا خود کفا شوند. اما آیا به این شیوه ها می شود گفت کارآفرینی اجتماعی؟!

از آنجا که خصوصیات کارآفرین اجتماعی: "۱- مصمم است که ارزش های اجتماعی را به صورت خاص یا در فرایند انجام کار مورد توجه قرار دهد. ۲- نشان می دهد که توانایی دیدن فرصت ها و استفاده ازفرصت ها رابرای افزایش ارزش های اجتماعی دارا است. ۳- خلاق است. یا خودش خلاق است یا اینکه می تواند از خلاقیت های دیگران بهره ببرد و برنامه های خلاقانه طراحی کند. ۴- آمادگی دارد که بیش از حد متوسط جامعه برای ایجاد ارزش های اجتماعی ریسک بپذیرد. ۵- به صورت مبتکرانه و بی باکانه از امکانات محدود پیرامون استفاده می کند." می باشد با یستی کمی در این دسته بندی تامل کنیم.

کسی که کسب درآمد می کند و درآمد مجموعه را صرف کار خیر می کند و کسی که با کمک جامعه هدف تولیداتی دارد که با فروش آنها به قشر آسیب دیده کمک می کند تا خود کفا شوند یک کارآفرین اجتماعی محصوب نمی شود.مثلا کسی که یک کارگاه تولیدی پوشاک راه اندازی می کند که کارکنانش معلولین هستند. درست است که این سیستم مصمم شده یکی از ارزش های اجتماعی (توانمند سازی و خودکفایی معلولین) را مورد توجه قرار دهد و فرصت وجود نیاز به پوشاک جامعه رو تشخیص داده است اما تا وقتی که کارش را تنها تا همین جا انجام دهد و کاری به باقی مسائل نداشته باشد، کارآفرین اجتماعی محصوب نمی شود. زیرا دو ویژگی منحصر به فرد کارآفرینی در کارش نیست؛ ۱- سیستمش خلاق نیست ۲ – ریسک پذیر نیست یعنی سیستمش را با توجه به بازار تغییر نمیدهد. و به عقیده من این دو نباشد فرآیند کارآفرینی پایدار نخواهد بود. چرا که یک کارآفرین لحظه به لحظه غیر از فرآیند تولید دغدغه بازار محصول تولیدی اش را هم دارد،  به فکر رقابت است و اگر در بازاری به رقابت و بازار توجه نشود بعد از مدتی از بین می رود.

هدف اساسی که در یک کارآفرینی دنبال می شود پایداری پویا است. پس شاید بتوان این دسته از خیریه ها را تنها فعال اجتماعی دانست نه کارآفرین اجتماعی . فعال اجتماعی سرمایه معنوی اش را خرج هدف اجتماعی می نماید اما دستاورد ها زود بازده و کوتاه مدت هستند. هدف هردو چه فعال اجتماعی چه کارآفرین اجتماعی یکی است. اما راز دستیابی پایدار و پویا به هدف های ناب اجتماعی داشتن ویژگی های کارآفرینی حتی در بنگاه های خیریه خودکفا می باشد.

منبع عکس

آموزش و توانمندسازی