محمد یونس: کارآفرینان اجتماعی، ظرفیت عظیمی برای تغییر جهان دارند

معمولاً واژه "کسب و کار اجتماعی" را در عوض "تشکیلات اجتماعی" به کار می برید. لطفاً برای ما تفاوت این دو را توضیح دهید.

سعی من این بود که کارآفرینی را به سمت و سوی خاصی ببرم: کارآفرینی اجتماعی. کسب و کار اجتماعی یک کسب و کار است که در آن برای خود درآمد نمی سازید، بلکه مشکلی را با رویکرد کسب و کار مرتفع می سازید. این متفاوت از کارآفرینی اجتماعی است. یک کارآفرین اجتماعی شاید اصلاً درگیر کسب و کار نباشد، می تواند کاری در محل در دست گرفته باشد، وضعیت بهداشت را بهبود بخشد، و به افراد کمک کند تا کارها را به روش جدیدی انجام دهند.

تمرکز شما در شش ماه آینده در چه زمینه ای می باشد؟

در سالهای اخیر، هر سال بیشتر و بیشتر به توسعه کسب و کار اجتماعی، افتتاح کسب و کارهای اجتماعی، آوردن کلاسهای کسب و کار اجتماعی به دانشگاه ها، طراحی موسسات و دانشگاه های کسب و کار اجتماعی، و پاسخ دادن به سوالات مربوط به کسب و کار اجتماعی پرداخته ام.

این زمینه ای است که پیوسته وقتم را در آن صرف می کنم. به این دلیل که کسب و کار اجتماعی هم اکنون در حال گسترش به کشورهای مختلف می باشد – سابقاً فقط در بنگلادش و یک کشور دیگر بود – این کار همچنان وفتم را پر خواهد کرد.

به نظر شما چه کشورهایی در کسب و کار اجتماعی پیشتاز هستند و چرا؟ در کجا مفهوم کسب و کار اجتماعی از همه بیشتر توسعه یافته است؟

بنگلادش یکی از این کشورهاست. فرانسه خیلی فعال است. کرسی کسب و کار اجتماعی را در دانشگاه مدیریتشان برقرار کرده اند و شرکت های فرانسوی زیادی در کسب و کار اجتماعی دست دارند. دولت آن کشور نیز خیلی مشتاق است و هم اکنون در مورد کسب و کار اجتماعی در متن گروه G20 صحبت می شود، فرانسه در دوره ریاست G20 می خواهد مفهوم کسب و کار اجتماعی را توسعه دهد.

همچنین در ژاپن و آلمان. شهردار شهر ویسبادن در آلمان شهر را شهر کسب و کار اجتماعی اعلام کرده است.

مشوق پشت بانک گرامین چه بود؟

وقتی شروع کردم به فکر ساختن چیزی نبودم، فقط به این فکر بودم که چیزی را به نمایش بگذارم که شاید عملی شود. در دنیا به دنبال مثال نبودم. فقط فکر می کردم اگر کار را این گونه انجام دهم، شاید موفق شوم. به فکر ساختن یک موسسه نبودم.

با فعالیت کردن، آموختم. به سمتی گام برداشتم و در همان جهت ادامه دادم. هیچ وقت طرح و نقشه ای نداشتم که این سال باید این کار را انجام دهم، سال بعد باید آن کار را انجام دهم، سال سوم این کار و سال پنجم آن کار را. همیشه با خود فکر می کردم اگر این یک کاری که در دست دارم را انجام دهم، تمام خواهد شد و همه خوشحال و راضی خواهند بود.

شراکت شما با دانون شناخته شده است. از این رابطه چه آموختی؟

این اولین شراکت ما با یک شرکت فراملیتی بزرگ بین المللی بود. تا قبل از آن، مردم نسبت به ایده کسب و کار اجتماعی بدبین بودند. کسب و کار اجتماعی برای افراد در دنیای کسب و کار معنی نداشت. شاید برای سازمان های غیر دولتی و افراد جذاب بود اما قطعاً یک پیشنهاد کاری جدی به حساب نمی آمد. وقتی رئیس هیئت مدیره دانون جلو آمد و گفت که می خواهد با ما در یک کسب و کار اجتماعی هم دست شود، همه با خود گفتند اگر دانون این کار را می کند، پس باید امری جدی باشد.

بعد از آن شرکت های دیگر نیز جلو آمدند. امروزه (کسب و کار اجتماعی) یک کسب و کار موجه و مشروع به حساب می آید، و مشارکت مدیران اجرایی شناخته شده در کسب و کار اجتماعی امر عجیبی نیست. مدرسه مدیریت HEC مشتاق شد که اگر مدیران اجرایی این کار را انجام می دهند، شاگردان ما نیز باید یاد بگیرند که چه کار می کنند (این دانشگاه امروزه کلاس مدرک کسب و کار اجتماعی برگزار می کند). به موضوعی با ارزشِ اقتصادی تبدیل شد. امروزه، افراد جوان علاقه مند شده اند.

تا به حال به فکر ترک بنگلادش افتاده ای؟

من می توانستم در آمریکا مستقر شوم، آنجا بودم و درس می دادم. تحصیلاتم را آنجا به پایان رساندم. تاریخ بنگلادش تاریخی کوتاه و مختصر نیست، بالا و پایین های زیادی داشته، خشونت زیاد بوده است – اما قصد ندارم کشور را ترک کنم.

مشکل پول است یا آنچه که با پول انجام می دهیم؟

اگر بتوانی از آن خوب استفاده کنی، پول به خودی خود مشکل نیست. اما برای بسیاری از افراد، انباشت پول یک وسواس و یک عقده شده است. در سطح وسیع پذیرفته شده است که "هر چقدر پول بیشتری داشته باشم، موفق تر هستم". ما نباید موفقیت را با پول بسنجیم. برای من، موفقیت در زندگی باید با اندازه ای که توانسته ای کمک کنی تا دنیا به جای بهتری تبدیل شود سنجیده شود، و همچنین نوع زندگی که در این دنیا پیش گرفتی. پول به خودی خود، کاغذ است... آن چیزی که مهم است این است که با آن چه می کنی، با آن پول چه می سازی.

خیلی از افراد در دنیا با الگو گرفتن از کار شما در حال افتتاح کسب و کار های اجتماعی می باشند. برای آنها چه حرفی دارید؟

آنها ظرفیت عظیمی برای تاثیر بر جهان دارند. موضوعی را انتخاب کن، مشکلی را انتخاب کن، برای رفع آن مشکل کسب و کاری طراحی کن، از آن نقطه راه را بگیر و برو جلو.

مصاحبه فوق از وب سایت  گاردین برای مدرسه پرتو ترجمه شده است.

اشتغال و کارآفرینی

نظرات

saideh's picture

saideh

10.11.11

\"موضوعی را انتخاب کن، مشکلی را انتخاب کن، برای رفع آن مشکل کسب و کاری طراحی کن، از آن نقطه راه را بگیر و برو جلو.\"نکته ی مهم طراحی کسب و کار برای حل مشکل هست.